Bilgilendirilmiş Onam Nedir?

Bilgilendirilmiş Onam (Aydınlatılmış Onam) Nedir?

Soru: Bilgilendirilmiş onam sadece imza mıdır?

Cevap: Hayır. Bilgilendirilmiş onam; tanı, seçenekler, beklenen fayda, riskler/komplikasyonlar, alternatif tedaviler ve ameliyat sonrası süreç hakkında anlaşılır bilgilendirme yapıldıktan sonra, hastanın sorularının yanıtlanması ve de özgür iradesiyle karar vermesidir.

Soru: Hastanın hakkı ve sorumluluğu nedir?

Cevap:

  • Hekimin sorumluluğu: Riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları anlaşılır biçimde anlatmak.
  • Hastanın hakkı: Sormak, ikinci görüş almak, düşünmek ve gerekirse vazgeçmek.
  • Hastanın sorumluluğu: Anlamadığı yerleri sormak ve kararını netleştirmek.

Onam görüşmesine nasıl hazırlanırım?

  1. “Ameliyat olmazsam ne olur?” sorusunu mutlaka sorun.
  2. Alternatifleri yazdırın: izlem/ilaç/fizik tedavi/enjeksiyon/cerrahi.
  3. “En sık 3 risk nedir ve risk gerçekleşirse ne yapılır?” sorusunu sorun.
  4. Ameliyat sonrası planı isteyin: mobilizasyon, yara bakımı, kontrol takvimi.
  5. Tüm bunların kısa bir yazılı özetini talep edin.

“Görüşme sonunda alınacak 1 sayfalık yazılı özet” (tanı–seçenek–risk–plan) hastanın kararını daha sağlıklı vermesine yardımcı olur.

Doktorunuz size cerrahi bir girişim uygulayacaksa, sizi tüm tehlikeler hakkında; yani böyle bir girişim dışındaki diğer seçenekler, girişimin riskleri gibi konular hakkında detaylı bir şekilde bilgilendirmekle; yani aydınlatılmış onam almakla yükümlü. Tabii siz de bu bilgilendirilmiş onam sırasında size verilen tüm bilgileri değerlendirip, tüm sorularınızın cevaplarını alıp anladıktan sonra bu girişime rıza göstermek, yani onam vermekle yükümlüsünüz. Elbette hem sizin ve hem de doktorunuzun bu kararlarınızdan dönme hakkı da var.

Tabii ki söz uçar yazı kalır prensibince, tüm bu konular yazılı ve ıslak imzalı olarak kayıt altına alındıktan sonra, bir nüsha doktorda ve bir nüsha hastada kalıyor. Bu tüm dünyada yapılan ve ön şart olan bir uygulama. Yeni bir icat ta sanmayın, 400 yıl önce bile bu coğrafyada cerrah ile hastası; kadı huzurunda benzer bir anlaşmayı imzalamakla yükümlüydüler.