Beyincik sarkması, beyinciğin alt kısmının (tonsillaların) kafatası tabanındaki açıklıktan aşağı doğru yer değiştirmesi durumudur. Bu yer değiştirme, beyin omurilik sıvısının (BOS) akışını bozabilir ve beyin sapı üzerinde baskıya yol açabilir.
Beyincik sarkması herkeste tedavi gerektirir mi?
Hayır. Literatüre göre Chiari tip I olgularının yaklaşık % 30–40’ı tesadüfen saptanır ve hiçbir belirti vermez. Bu kişilerde düzenli klinik ve radyolojik takip yeterli olabilir.
Beyincik sarkmasına hangi belirtiler eşlik edebilir?
En sık görülenler:
- Ense kökünden başlayan baş ağrısı
- Boyun ağrısı
- Baş dönmesi ve denge sorunları
- Kollarda veya bacaklarda güçsüzlük
- Uyuşma, karıncalanma
Şikâyetlerin şiddeti kişiden kişiye değişir.
Beyincik sarkması ne zaman ameliyat gerektirir?
Ameliyat kararı;
- Şikâyetlerin günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi,
- Beyin sapına basıya bağlı nörolojik bulguların ortaya çıkması,
- MR’da BOS akımının belirgin şekilde bozulması durumlarında değerlendirilir.
Beyincik sarkmasına ne iyi gelir?
Tedavi yaklaşımı basamaklıdır:
- Belirtisiz hastalar: Klinik + MR ile izlem
- Hafif semptomlar: Ağrı kesiciler ve destekleyici tedaviler
- İleri bulgular: Posterior fossa dekompresyonu olarak adlandırılan cerrahi yöntem
Bu cerrahide amaç, beyin sapı üzerindeki baskıyı azaltmak ve BOS dolaşımını rahatlatmaktır.
Beyincik sarkması düzelir mi?
Cerrahinin temel hedefi, şikâyetlerin ilerlemesini durdurmak ve hayati risk oluşturan basıyı ortadan kaldırmaktır.
Çalışmalarda:
- Hastaların yaklaşık % 60–70’inde baş ağrısında belirgin azalma,
- Bir kısmında ise şikâyetlerde değişiklik olmaması,
- Genellikle şikâyetlerin kötüleşmemesi bildirilmektedir.
Her cerrahi girişimde olduğu gibi, düşük oranlarda da olsa nörolojik komplikasyon riski bulunmaktadır.
Chiari hastalığına eşlik eden başka durumlar düzelebilir mi?
Evet. Chiari malformasyonuna eşlik eden:
- Siringomyeli,
- Hidrosefali,
- Hafif dereceli skolyoz olgularının bir kısmında, dekompresyon sonrası ek bir işlem gerekmeksizin düzelme bildirilmiştir.