Bunama İyileşir mi?
Bunama tek bir hastalık değildir. Bazı nedenlere bağlı bilişsel bozulmalar geri döndürülebilir denebilir.
Örneğin:
- Vitamin B12 eksikliği,
- Tiroid hormon bozuklukları,
- Normal Basınçlı Hidrosefali (Adams Hakim hastalığı) uygun şekilde tedavi edildiğinde bilişsel işlevlerde düzelme görülebilir.
Normal Basınçlı Hidrosefali bunamaların ne kadarını oluşturur?
Çalışmalar, Normal Basınçlı Hidrosefali’nin tüm demans olgularının yaklaşık % 5’ini oluşturduğunu göstermektedir. En önemli özelliği, tedavi edilebilir bir demans nedeni olmasıdır.
Adams Hakim hastalığının tipik belirtileri nelerdir?
(Klasik üçlü):
- Yürüyüş bozukluğu (küçük adımlar, sürükleyerek yürüme)
- Yakın bellek ve dikkat sorunları
- İdrar kaçırma veya tuvalet ihtiyacını fark edememe
Genellikle ilk belirti yürüyüş bozukluğudur.
Alzheimer’dan farkı nedir?
Normal Basınçlı Hidrosefali’de:
- Bellek kaybı genellikle daha hafif ve yavaş ilerleyicidir,
- Konuşma bozukluğu, tanıyamama gibi ağır kortikal belirtiler çoğu zaman yoktur,
- Doğru tedaviyle klinik düzelme şansı vardır
Bu tablo beyin kanaması, tümör, enfeksiyon, kafaya alınan darbe gibi başka kafaiçi sorunlarla beraber olabildiği gibi; kendiliğinden (idiopatik olarak) de ortaya çıkabilir.
Normal Basınçlı Hidrosefali nasıl değerlendirilir?
- Ayrıntılı öykü ve nörolojik muayene
- Zihinsel testler (Mini Mental Test gibi)
- Beyin MR görüntüleme
- Lomber ponksiyon veya geçici BOS drenajı ile klinik yanıtın gözlenmesi
Bu testlerle düzelme saptanması, cerrahi tedaviden fayda görme olasılığını artırır.
Demans durdurulabilir mi?
Eğer bunamanın nedeni Normal Basınçlı Hidrosefali ise, hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve bazı hastalarda geri dönüş sağlanabilir.
Şant ameliyatının başarısı ne kadardır?
Çeşitli serilere göre:
- Hastaların yaklaşık % 60’ında şant sonrası erken dönemde belirgin klinik iyileşme,
- Uzun dönemde kalıcı ve anlamlı düzelme oranı % 25–35 civarındadır.
- İyileşme süreci ise dört aya kadar uzayabilmektedir.
Başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden biri, şikâyetlerin süresinin kısa olmasıdır (çoğunlukla 6 aydan kısa).
Şant tedavisi nasıl çalışır?
Cevap: Şant sistemleri, beyindeki fazla BOS’u kontrollü şekilde karın boşluğuna yönlendiren pompa ve boru sistemleridir. Amaç, basıncı dengeleyerek yürüyüş, idrar kontrolü ve bilişsel işlevlerde iyileşme sağlamaktır. Şantlar uzun süre vücutta kalabilir; işlev kaybı gelişirse değiştirilmeleri gerekebilir.
Daha detaylı bilgi için